سرمايه / غلامرضا سلامي
در شرايط موجود، دستيابي به اهداف توسعه اقتصادي در چارچوب مرزهاي ملي قابل تحقق نخواهد بود. در عصر جهاني شدن، توسعه صرفا يك مساله ملي به شمار نميرود و تنها با اتكا به منابع ملي و داخلي دستيافتني نخواهد بود. تاسيس سازمان تجارت جهاني يكي از دستاوردهاي جهاني شدن است كه به عنوان مهمترين رويداد عصر حاضر در حوزه تجارت اتفاق افتاده است. اهميت اين رويداد تا آنجاست كه عضويت كشورها در اين سازمان با حيات اقتصادي آنان رابطهاي مستقيم يافته است.
ورود به شبكه تجارت جهاني، نيازمند الزامات و آمادگيهايي است و متعاقبا قرار گرفتن در اين ساختار، پيامدهايي را به دنبال دارد. سازگارسازي ساختارهاي حقوقي، سياسي، فرهنگي و اقتصادي، مهمترين الزامات حضور در اين دستاورد جهاني شدن است و پديدههايي نظير پيوستن كشورها به اقتصاد جهاني، شكلگيري نوعي تقسيم كار جديد در اقتصاد جهاني، تغيير مرزهاي تجاري و روي آوردن كشورها به استراتژي مزيت نسبي، برخي از پيامدهاي كلان اين تحول است.
صنعت بيمه از جمله موضوعات تجاري است كه ذيل بخش خدمات مالي سازمان WTO قرار گرفته است. با توجه به تنوع، گستردگي و حجم ريسكها، تغييرات ساختاري و نيز فعاليتهاي جديد بازيگران تجاري، صنعت بيمه در فرآيند گذار كشورهاي در حال عضو و همچنين ساختار جديد فعاليتهاي اقتصادي جهاني در جايگاه ويژهاي قرار ميگيرد.
ورود شركتهاي بيمه خصوصي به بازار بيمه كشور، اولين و مهمترين گام در جهت ايجاد آمادگي اين صنعت براي الحاق به WTO بود. آزادسازي شركتهاي بيمه دولتي، برداشتن تدريجي نظام تعرفهاي، سازگارسازي مقررات و قوانين و آمادگي براي رقابت با شركتهاي بيمه خارجي اقدامات ديگري هستند كه بايد در فرآيند الحاق مورد توجه واقع شوند.
الزاماتي كه صنعت بيمه كشور براي الحاق به WTO بايد به آنها توجه كند را ميتوان در دو بخش قرار داد. الزامات برونبخشي نظير سازگارسازي قوانين و مقررات، عزم سياسي و آمادگيهاي فرهنگي، نمونههايي از بخش اول ضرورتهايي است كه بدون فراهم شدن آنها امكان الحاق فراهم نخواهد شد. در بعد فرهنگي صنعت بيمه نيز به دليل ناآشنايي مردم با بيمه و نارسايي سيستم فروش حضوري، اقداماتي بايد صورت گيرد.
تغييرات و آمادگيهايي كه بايد در صنعت بيمه صورت گيرد، بخش دوم الزامات حضور صنعت بيمه در شرايط جديد است. تكميل فرآيند خصوصيسازي، ايجاد آمادگي براي ورود شركتهاي بيمه خارجي در بازار داخلي و رقابت با آنها، توسعه بيمههاي عمر براي پشتيباني از بخش سرمايهگذاري، تعامل جدي با بازار بيمه جهاني و ... از جمله مواردي هستند كه صنعت بيمه بايد براساس مطالعات و برنامهريزيهاي مقتضي به تدريج آنها را ايجاد كند.
با توجه به طرح تحول صنعت بيمه كه اخيرا ابلاغ شده، ميتوان اقدامات لازم در صنعت بيمه كشور براي الحاق به WTO را نيز در طرح مذكور مدنظر قرار داد.